YUSRA

Yusra Djemali is 34, geboren en getogen in Genève, moeder van een jong kind, marketing en communicatie student. Ze is de dochter van Mustapha Djemali, de oprichter van de Tunesische Raad voor Vluchtelingen, die in mei 2024 in Tunesië gearresteerd werd en 19 maanden gevangen zat zonder veroordeling. Dit is het verhaal van haar vader, maar ook dat van haar aangezien zij en haar broers en zussen sindsdien hun leven hebben gewijd aan het bevrijden van hun vader.

Haar vader, zegt ze, is kalm, bescheiden en eindeloos vol verhalen, het soort man waar je tot drie uur 's nachts naar kunt luisteren zonder je te vervelen. Hij had een lange carrière bij het vluchtelingenagentschap van de VN, waarbij hij het Midden-Oostenkantoor vanuit Beiroet leidde voordat hij in 2004 met pensioen ging. Maar zijn pensioen bracht een nieuw begin met zich mee. Hij bracht stilletjes jaren door met het opbouwen van de Tunesische Raad voor Vluchtelingen, de organisatie die het hoogtepunt van zijn levenswerk zou worden, gedreven door een simpele overtuiging – zo werd Yusra als kind verteld - dat hij iets terug moest geven omdat hij kansen had gekregen die anderen niet krijgen. Hij geloofde dat iedereen in staat is om te helpen. Uiteindelijk zijn we allemaal mensen.

Op 3 mei 2024 kwamen inspecteurs naar het kantoor van de Raad waar ze Mustapha en zijn deputy oppakten. In eerste instantie nam de familie het niet serieus. Ze gingen ervan uit dat het een administratieve fout was en dat ze elkaar die avond bij het eten zouden zien.

Op dat moment was Yusra in Zwitserland met haar baby van negen maanden. Toen ze vernam dat haar vader in de gevangenis zat twijfelde ze niet. Ze pakte haar spullen en ging samen met haar zoon naar Tunesië.

Wat hierop volgde nam jaren in beslag. Yusra’s vader was boven de 80, in fragiele gezondheid, en moest in de gevangenis de extreme Tunesische zomers en twee koude winters doorstaan. Het gezin kookte twee keer per week zijn maaltijden omdat hij het voedsel in de gevangenis niet kon eten. Zo begon een zoektocht naar advocaten, waarvan ze er vijf of zes moesten vervangen naar aanleiding van oneerlijk gedrag en hoge financiele verwachting aangezien de gezinsleden in het buitenland woonden.

In het begin werden ze verteld om zich gedeisd te houden waardoor ze alleen worstelden, hun spaargeld uitgaven, en verlof namen van hun werk wat uiteindelijk leed tot het pauzeren van hun carrière. Elke persoonlijke en professionele bankrekening van hun vader werd, en blijft, bevroren, waardoor het betalen van huisvesting en verzekeringen een obstakel werd waar zie niet op voorbereid waren.

De gevangenisbezoeken waren het moeilijkst. Terwijl het 50 graden was, stond Yusra uren in de rij, soms wel een hele dag,samen met haar jonge zoon, voor een wekelijks bezoek van tien minuten, gescheiden door een raam en telefoonlijn.

Samen met haar broers en zussen deed ze haar best om zicht sterk te houden voor haar vader. Ze wist dat haar lijden niets was vergeleken met dat van haar vader en dat hij zich vasthield aan hun kracht.

Lange tijd waren Yusra en haar broer alleen in de worsteling om een oplossing te vinden. Naarmate de tijd voorbij ging, kwamen verschillende organisaties naar voren met juridische en financiële steun, en verbond hen met anderen die dezelfde nachtmerrie hadden ervaren en overleefd. Volgens Yusra hielden ze het uit omdat ze wisten dat ze niet meer alleen waren.

Mustapha is nooit veroordeeld. Hij bracht 19 maanden door in voorarrest met een lege folder, zoals zijn familie het beschrijft, in de praktijk van niets beschuldigd. Ze dienden zeven verzoeken in voor zijn vrijlating, die alle zeven werden geweigerd.

De achtste keer hadden ze geen verwachtingen. Het verhoor op 24 november 2025 was al meerdere keren uitgesteld, en ze hadden zich al zo vaak tevergeefs voorbereid op Mustapha’s vrijlating dat ze dat deze keer niet hadden gedaan. Yusra zat op de bank toen ze om acht uur ‘s avonds door de advocaat werd gebeld die vroeg of ze eten klaar hadden staan voor haar vader, omdat hij over twee uur vrijgelaten zou worden.

Laat die avond, rond 1 uur ‘s nachts, werd hij vrijgelaten samen met zijn mede-beschuldigde Abderrazek Krimi. De families gingen samen naar een café om te zitten praten. Volgens Yusra voeld het onwerkelijk.

Helaas was de vrijlating niet het einde van het verhaal. Haar vader had ernstige gezondheidsproblemen opgelopen, waaronder longproblemen en nierstenen door het onreine drinkwater, en een verloren gevoel dat Yusra vergeleek met een kind dat moet herleren hoe het moet leven.
Sindsdien is Mustapha weer terug op zijn landgoed bij het familiehuis in het zuiden, tot zijn genot, en de familie doet hun best om hem daar niet te storen. Maar de zaak is nog niet gesloten. Ze zijn in hoger beroep gegaan. De rekeningen zijn nog steeds geblokkeerd. En Yusra en haar familie zullen hun leven weer op moeten bouwen, hoewel ze ervan bewust zijn dat het ergste voorbij is en dat elke dag beter zal zijn dan die ervoor.

Wat Yusra wil dat mensen begrijpen is dat de mensen op deze posters vrij ervoor hebben gekozen om dit werk te doen, uit liefde en solidariteit, en werden gestraft voor iets wat ze met hun volle hart hebben willen geven. Als mensen bang worden om werk te doen waarmee ze mensen helpen, zal dit werk steeds minder gedaan worden en zullen de problemen alleen opstapelen. Volgens Yusra is humanitaire hulp essentieel omdat de wereld anders zal breken.

Uiteindelijk heeft deze ervaring bij haar een soort woede achtergelaten die haar ertoe drijft om families te helpen die hetzelfde moeten doorstaan, en om ze het belangrijkste te vertellen: jullie zijn niet alleen, wij zijn er allemaal voor jullie.

Hoe steunt Protect Humanitarians Yusra en haar familie

Protect Humanitarians steunde Yusra’s familie gedurende haar vader’s gevangenschap en blijft dat doen via ons survivor netwerk, samen met hulpverleners en hun families wereldwijd die getroffen zijn door aanvallen, gevangenschap en vervolging.

Photos: © Victoria Vidal/Protect Humanitarians